Kod QR

Inne nazwy: QR Code, Quick Response code, QR, kod 2D

Definicja

Kod QR to dwuwymiarowy kod kreskowy w postaci matrycy, który przechowuje dane w kwadratowej siatce ciemnych i jasnych modułów. Wymyśliła go w 1994 roku firma DENSO WAVE, a odczytują go aparaty telefonów i skanery obrazowe.

Czym jest kod QR

Kod QR to dwuwymiarowy kod kreskowy, który przechowuje informacje w obu kierunkach, poziomo i pionowo, a nie w jednym rzędzie kresek. Nazwa pochodzi od angielskiego Quick Response, czyli „szybka odpowiedź”, bo kod zaprojektowano tak, żeby dało się go odczytać błyskawicznie. Opracowała go w 1994 roku firma DENSO WAVE, należąca do grupy Toyoty, do śledzenia części samochodowych na liniach produkcyjnych.

Dziś większość kodów QR zawiera adres strony internetowej, ale ten sam znak może przenosić zwykły tekst, wizytówki, ustawienia Wi-Fi, żądania płatności i dane biletów. Odczyta go aparat w każdym nowoczesnym smartfonie, dlatego kody QR wyszły daleko poza fabryki i trafiły na menu, plakaty, opakowania i do płatności.

Jak zbudowany jest kod QR

Kod QR to kwadratowa siatka małych komórek zwanych modułami, z których każda jest ciemna albo jasna. Stałe wzorce pomagają skanerowi znaleźć kod i go wyprostować, a pozostałe moduły niosą dane i korekcję błędów. Puste pole zwane strefą ciszy otacza cały symbol, żeby skaner wiedział, gdzie kod się zaczyna.

  • Wzorce wyszukiwania: trzy duże kwadraty w rogach, dzięki którym skaner znajduje kod i jego orientację
  • Wzorce wyrównania: mniejsze kwadraty, które pomagają skorygować perspektywę i zakrzywienie (od wersji 2)
  • Wzorce synchronizacji: naprzemienne ciemne i jasne linie, które ustalają rozstaw siatki
  • Informacja o formacie: zapisuje poziom korekcji błędów i wzorzec maski
  • Informacja o wersji: zapisuje rozmiar, występuje od wersji 7
  • Strefa ciszy: cztery moduły wolnego miejsca z każdej strony

Wersje, pojemność i korekcja błędów

Kody QR występują w 40 rozmiarach zwanych wersjami. Wersja 1 ma 21 na 21 modułów, każda kolejna dodaje po 4 moduły na bok, a wersja 40 ma 177 na 177 modułów. Więcej danych wymaga wyższej wersji, czyli większej liczby mniejszych modułów przy tym samym rozmiarze wydruku.

Każdy kod QR używa też jednego z czterech poziomów korekcji błędów, dzięki czemu da się go odczytać, nawet gdy część jest brudna, uszkodzona albo zasłonięta. Poziom to kompromis między pojemnością a odpornością: wyższy poziom mieści mniej danych, ale znosi więcej uszkodzeń.

  • Poziom L odtwarza około 7% słów kodowych
  • Poziom M odtwarza około 15%
  • Poziom Q odtwarza około 25%
  • Poziom H odtwarza około 30%
  • Największa pojemność (wersja 40, poziom L): 7089 cyfr, 4296 znaków alfanumerycznych, 2953 bajty albo 1817 znaków kanji

Gdzie używa się kodów QR

Kody QR służą wszędzie tam, gdzie drukowana lub wyświetlana powierzchnia ma przekazać coś telefonowi. Do typowych zastosowań należą linki na plakatach i wizytówkach, menu w restauracjach, logowanie do Wi-Fi, bilety na wydarzenia, karty pokładowe, opakowania produktów i płatności w sklepach. W kilku krajach krajowe systemy płatnicze opierają się na kodach QR.

Kod QR może być statyczny, z ostatecznymi danymi zapisanymi wprost, albo dynamiczny, z krótkim linkiem przekierowującym, który można później zmienić i którego użycia można liczyć. QR Code jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy DENSO WAVE INCORPORATED.

Najczęstsze pytania

Co oznacza skrót QR w kodzie QR?

QR to skrót od angielskiego Quick Response, czyli „szybka odpowiedź”. DENSO WAVE wybrała tę nazwę, bo kod zaprojektowano z myślą o szybkim odczycie.

Kto wynalazł kod QR?

Kod QR wynaleziono w 1994 roku w DENSO WAVE, wówczas części należącej do grupy Toyoty firmy DENSO, a zespołem kierował Masahiro Hara.

Czy kod QR zadziała, jeśli część jest uszkodzona?

Tak, w pewnych granicach. Korekcja błędów pozwala odczytać kod QR przy uszkodzeniu od około 7% do 30% słów kodowych, zależnie od poziomu wybranego przy jego tworzeniu.

Czy kody QR wygasają?

Statyczny kod QR nigdy nie wygasa, bo dane są zapisane w samym kodzie. Dynamiczny kod QR przestaje działać, jeśli usługa przekierowująca, która za nim stoi, zostanie wyłączona.

Źródła i normy

Wszystkie hasła