QR Code คืออะไร
QR Code คือบาร์โค้ดสองมิติที่เก็บข้อมูลได้ทั้งแนวนอนและแนวตั้ง ไม่ได้เก็บไว้ในแถบเส้นแถวเดียวเหมือนบาร์โค้ดทั่วไป ชื่อนี้ย่อมาจาก Quick Response เพราะถูกออกแบบมาให้อ่านได้เร็ว DENSO WAVE บริษัทในกลุ่มโตโยต้า พัฒนาขึ้นในปี 1994 เพื่อติดตามชิ้นส่วนรถยนต์บนสายการผลิต
ปัจจุบัน QR Code ส่วนใหญ่เก็บที่อยู่เว็บ แต่สัญลักษณ์เดียวกันนี้ยังเก็บข้อความธรรมดา นามบัตร การตั้งค่า Wi-Fi คำขอชำระเงิน และข้อมูลตั๋วได้ด้วย กล้องสมาร์ตโฟนรุ่นใหม่ทุกเครื่องอ่านได้ QR Code จึงแพร่ออกจากโรงงานไปสู่เมนู โปสเตอร์ บรรจุภัณฑ์ และการชำระเงิน
QR Code ประกอบขึ้นอย่างไร
QR Code คือตารางสี่เหลี่ยมของช่องเล็ก ๆ ที่เรียกว่าโมดูล แต่ละช่องเป็นสีเข้มหรือสีอ่อน ลวดลายตายตัวช่วยให้เครื่องสแกนหาโค้ดและปรับภาพให้ตรง ส่วนโมดูลที่เหลือเก็บข้อมูลและรหัสแก้ไขข้อผิดพลาด ขอบว่างที่เรียกว่าขอบเงียบ (quiet zone) ล้อมรอบสัญลักษณ์ทั้งหมด เพื่อให้เครื่องสแกนรู้ว่าโค้ดเริ่มตรงไหน
- Finder Pattern: สี่เหลี่ยมใหญ่สามอันที่มุม ช่วยให้เครื่องสแกนหาตำแหน่งและทิศทางของโค้ด
- Alignment Pattern: สี่เหลี่ยมเล็กกว่าที่ช่วยชดเชยมุมมองและความโค้ง (เวอร์ชัน 2 ขึ้นไป)
- Timing Pattern: เส้นสีเข้มและสีอ่อนสลับกัน กำหนดระยะห่างของตาราง
- Format Information: บันทึกระดับการแก้ไขข้อผิดพลาดและรูปแบบมาสก์
- Version Information: บันทึกขนาดของโค้ด มีตั้งแต่เวอร์ชัน 7 ขึ้นไป
- ขอบเงียบ: พื้นที่ว่างกว้างสี่โมดูลทุกด้าน
เวอร์ชัน ความจุ และการแก้ไขข้อผิดพลาด
QR Code มี 40 ขนาดที่เรียกว่าเวอร์ชัน เวอร์ชัน 1 กว้าง 21 × 21 โมดูล แต่ละเวอร์ชันเพิ่มขึ้นด้านละ 4 โมดูล และเวอร์ชัน 40 กว้าง 177 × 177 โมดูล ยิ่งมีข้อมูลมากก็ต้องใช้เวอร์ชันสูงขึ้น ซึ่งหมายถึงโมดูลที่มากขึ้นและเล็กลงเมื่อพิมพ์ในขนาดเท่าเดิม
QR Code ทุกอันยังใช้การแก้ไขข้อผิดพลาดหนึ่งในสี่ระดับ ทำให้อ่านได้แม้บางส่วนสกปรก เสียหาย หรือถูกบัง ระดับที่เลือกเป็นการแลกความจุกับความทนทาน ระดับสูงเก็บข้อมูลได้น้อยลงแต่ทนความเสียหายได้มากขึ้น
- ระดับ L กู้คืนโค้ดเวิร์ดได้ประมาณ 7%
- ระดับ M กู้คืนได้ประมาณ 15%
- ระดับ Q กู้คืนได้ประมาณ 25%
- ระดับ H กู้คืนได้ประมาณ 30%
- ความจุสูงสุด (เวอร์ชัน 40 ระดับ L): ตัวเลข 7,089 หลัก ตัวอักษรและตัวเลข 4,296 ตัว 2,953 ไบต์ หรือคันจิ 1,817 ตัว
QR Code ใช้ที่ไหนบ้าง
QR Code ใช้ทุกที่ที่พื้นผิวบนกระดาษหรือหน้าจอต้องส่งอะไรบางอย่างให้มือถือ การใช้งานทั่วไปได้แก่ ลิงก์บนโปสเตอร์และนามบัตร เมนูร้านอาหาร การเข้าสู่ระบบ Wi-Fi ตั๋วงานอีเวนต์ บอร์ดดิงพาส บรรจุภัณฑ์สินค้า และการชำระเงินของร้านค้า ในหลายประเทศ ระบบชำระเงินแห่งชาติก็สร้างขึ้นบน QR Code
QR Code เป็นได้ทั้งแบบคงที่ ซึ่งเข้ารหัสข้อมูลปลายทางลงในโค้ดโดยตรง หรือแบบไดนามิก ซึ่งใช้ลิงก์สั้นที่เปลี่ยนปลายทางภายหลังและนับการสแกนได้ QR Code เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของ DENSO WAVE INCORPORATED